Trong thời qua, báo chí cách mạng đã bám sát hiện thực cuộc sống, phản ánh một cách chân thực, kịp thời đời sống sinh hoạt sản xuất, của nhân dân. Và từ chức năng nhiệm vụ tuyên truyền này, báo chí đã trực tiếp cung cấp cho thầy và trò trong nhà trường những thông tin đa dạng, nhiều chiều về các lĩnh vực kinh tế xã hội, văn hóa an ninh quốc phòng. Những thông tin ấy lại mang tính cập nhật, thời sự diễn ra trong từng ngày, từng giờ ở những con người, ở những vùng đất cụ thể, có địa chỉ rõ ràng. Về phương diện nhất định những thông tin báo chí ấy là những dẫn chứng sinh động giúp cho giáo viên dạy học, giáo dục có sức truyền cảm và có hồn hơn .   

Nhận thức rõ về tầm quan trọng của thông tin báo chí cách mạng đối với việc giáo dục học sinh, nhiều trường phổ thông đã có báo và đọc báo một cách đều đặn, thường xuyên. Chính nhờ lượng thông tin cập nhật từ báo mang lại, các bài giảng của giáo viên không bị sơ cứng, giáo điều, không lạc hậu và đặc biệt giúp bạn đọc trong nhà trường quán triệt sâu sắc hơn về các đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước .

Nếu giáo viên không kịp thời nắm bắt được những thông tin mới do báo chí cung cấp thì việc giảng dạy sẽ thiếu sức sống, hiệu quả giáo dục không được cao. Ngược lại nếu thầy, cô giáo biết kết hợp nhuần nhị  giữa kiến thức chuyên môn có trong sách giáo khoa với kiến thức của cuộc sống sôi động theo báo chí cách mạng chắc chắn hiệu quả giáo dục học sinh sẽ tốt hơn. Đáng mừng là trong những năm gần đây nhất là sau 40 năm thực hiện công cuộc đổi mới do Đảng khởi xướng báo chí cách mạng đã cùng nhà trường làm được điều đó, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và 101 nhà báo tiêu biểu ngày 16/6/2026. Ảnh: TTXVN

Một hiệu quả xã hội lớn khác của báo chí đối với nhà trường là góp phần giáo dục đạo đức cho học sinh thông qua những điễn hình tiên tiến được phản ánh trên báo. Trong từng số báo cũng như trong từng thời kì, giai đọan đều dành một dung lượng thỏa đáng, một vị trí hợp lí trên mặt báo để kịp thời cổ vũ, biểu dương những gương tốt, việc tốt trong đời sống hằng ngày. Những bài biết về chủ đề này đã và đang là những bài học luân lí sinh động đầy thuyết phục đối với học sinh.

Trong  thực tiễn tuyên truyền của mình, nhiều tờ báo luôn dành trang nhất để đưa tin về người tốt việc tốt trong đó có bài viết về những tấm gương nhà giáo ưu tú, giáo viên giỏi, học sinh nghèo vượt khó để học giỏi, những gương học sinh dũng cảm cứu bạn,cứu người... Nhiều trường đã lấy bài báo đó làm tài liệu giảng dạy, tổ chức sinh hoạt ngoại khóa cho học sinh. Cùng những tấm gương tốt việc tốt là giáo viên, học sinh thì những điển hình tiên tiến khác cũng mang lại hiệu quả giáo dục sâu sắc đối với học sinh. Đó là những gương bà mẹ Việt Nam Anh hùng, những người lao động giỏi, gương lao động sáng tạo , những chú thương binh “ tàn mà không phế ”...Những tấm gương đó đã để lại trong tư tưởng tình cảm, tâm hồn học sinh những bài học về nghị lực về đức hi sinh, ý chí phấn đấu vươn lên chiến thắng hòan cảnh, về truyền thống đạo đức cao quí đầy tính nhân văn của dân tộc ... Mỗi bài học như thế thực sự là một bài học đạo đức sâu sắc đối với giáo viên và học sinh.

Bên cạnh những bài báo đó thì báo chí cũng đề cập tới những mặt trái của xã hội: Tệ nạn cờ bạc, nghiện hút, bia rượu những thói hư tật xấu trong đời sống gia đình, xã hội cũng đã có tác dụng giáo dục một cách sâu sắc. Từ những bài viết đó, học sinh thấy được trách nhiệm của mình là phải góp phần ngăn chặn, loại trừ tệ nạn xã hội, không để nó làm băng hoại nền đạo đức dân tộc, phá vỡ hạnh phúc của từng gia đình, từng số phận con người. Khi phản ánh những mặt trái của xã hội báo chí cách mạng luôn nhằm mục đích giáo dục, chứ không phải làm thỏa mãn sự hiếu kì tò mò của một bộ phận bạn đọc. Nhà trường đã chọn những bài báo này để cảnh tỉnh, giáo dục học sinh và thực tế có tác dụng rõ rệt, góp phần làm giảm tỉ lệ học sinh phạm pháp.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm với các nhà báo tiêu biểu. Ảnh: TTXVN

Một vai trò quan trọng khác của báo chí đối với nhà trường, đó là làm người đỡ đầu, người giới thiệu những tác phẩm nghệ thuật, những công trình ứng dụng khoa học của giáo viên, học sinh. Báo là người khơi nguồn cảm hứng sáng tạo, đồng thời nuôi nguồn cảm hứng sáng tác ấy một cách lâu bền ở thầy, cô giáo học sinh.Những năm gần đây, với đặc thù và thế mạnh của mình báo đã giới thiệu trên mặt báo những tác phẩm văn học của đội ngũ thầy cô giáo và học sinh  sáng tác. Đặc biệt nhiều báo đã phối hợp với ngành giáo dục - đào tạo tổ chức nhiều cuộc thi đã góp phần tạo nên môi trường sáng tác văn chương, sáng tạo nghệ thuật của học sinh góp phần chấn hưng bộ môn văn học. In một bài thơ, một truyện ngắn cho các em trên báo chính là báo đã góp phần nuôi dưỡng năng khiếu văn học của các em phát triển, góp phần tạo ra nguồn cảm xúc phong phú cho các em trong học tập.

Quan trọng hơn, thông qua những tác phẩm được chọn đăng báo, báo chí đã góp phần không nhỏ trong việc giáo dục thẩm mỹ cho học sinh, bởi lẽ khi một tác phẩm phải có nội dung tư tưởng hay, có giá trị, có sức hấp dẫn - sáng tạo về hình thức nghệ thuật mới được in trên báo, và khi tác phẩm đã được công bố trên thông tin đại chúng thì đó không phải là tài sản riêng của tác giả mà là sản phẩm tinh thần chung của cộng đồng. Nó góp phần thẩm định soi rọi nhân cách của chính tác giả, cổ vũ tác giả và bạn đọc làm theo cái chân - thiện - mỹ đích thực .

Đây là những hiệu quả, nhận thức - giáo dục - thẩm mỹ của báo đối với nhà trường, ta cũng có thể khẳng định rằng báo chí là người thầy thứ hai của học sinh, người bạn đồng hành tin cậy của nhà trường, cùng với ngành giáo dục tham gia tốt công tác xã hội hóa giáo dục.

Xã hội ngày nay luôn luôn đổi mới, khoa học công nghệ thông tin phát triển như vũ bão, dân trí xã hội ngày càng cao nên vai trò của báo chí trong việc góp phần vào công tác giáo dục học sinh lại vô cùng lớn lao, sâu rộng. Bất kì một trường học nào ngoài lĩnh vực chuyên môn của mình nếu biết sử dụng báo chí cách mạng thì chắc chắn hiệu quả giáo dục toàn diện sẽ tốt đẹp.