Cách đây 79 năm, trong bối cảnh cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bước vào giai đoạn ác liệt, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ thị lấy ngày 27/7/1947 làm Ngày Thương binh toàn quốc. Từ năm 1955, ngày 27/7 được đổi tên thành Ngày Thương binh - Liệt sĩ. Kể từ đó đến nay, ngày 27/7 đã trở thành ngày tri ân thiêng liêng của dân tộc, là dịp để các thế hệ hôm nay bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với những người đã cống hiến, hy sinh vì sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước và bảo vệ Tổ quốc. Lịch sử dân tộc Việt Nam là lịch sử của những cuộc đấu tranh kiên cường chống giặc ngoại xâm. Trong thế kỷ XX, hàng triệu người con ưu tú của đất nước đã tình nguyện lên đường chiến đấu, sẵn sàng hy sinh tuổi xuân, hạnh phúc riêng tư để giành lấy độc lập, tự do cho dân tộc. Nhiều người đã anh dũng ngã xuống trên khắp các chiến trường, nhiều người trở về với thương tật suốt đời nhưng vẫn tiếp tục cống hiến, xây dựng quê hương, đất nước bằng nghị lực và ý chí phi thường. Những hy sinh to lớn ấy đã làm nên nền hòa bình, độc lập và sự phát triển của đất nước hôm nay. Cùng với các Anh hùng liệt sĩ, các Mẹ Việt Nam Anh hùng, thương binh, bệnh binh, gia đình có công với cách mạng đã trải qua biết bao mất mát, đau thương nhưng vẫn một lòng son sắt với Đảng, với Tổ quốc. Đảng và Nhà nước luôn xác định chăm lo người có công là nhiệm vụ chính trị thường xuyên, thể hiện trách nhiệm và đạo lý của dân tộc.

Những năm qua, phong trào "Đền ơn đáp nghĩa", xây dựng nhà tình nghĩa, phụng dưỡng Mẹ Việt Nam Anh hùng, chăm sóc nghĩa trang liệt sĩ, thăm hỏi, tặng quà người có công... đã trở thành hoạt động thiết thực, lan tỏa sâu rộng trong toàn xã hội. Kỷ niệm Ngày Thương binh - Liệt sĩ không chỉ là dịp tri ân mà còn nhắc nhở mỗi cán bộ, đảng viên và Nhân dân, đặc biệt là thế hệ trẻ, tiếp tục phát huy truyền thống yêu nước, ý chí tự lực, tự cường; tích cực học tập, lao động, công tác, góp phần xây dựng quê hương, đất nước ngày càng giàu đẹp, văn minh, xứng đáng với sự hy sinh của các thế hệ cha anh.

Phát huy đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", Chính phủ đã triển khai Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Đây là một nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, thể hiện trách nhiệm của Đảng, Nhà nước và toàn xã hội trong việc đưa các Anh hùng liệt sĩ trở về với gia đình, quê hương và tên tuổi của mình. Chiến dịch được triển khai từ ngày 15/3/2026 đến ngày 27/7/2027, tập trung vào ba nhiệm vụ trọng tâm gồm: rà soát, chuẩn hóa dữ liệu về liệt sĩ; đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ trong và ngoài nước; tăng cường giám định ADN và kết nối ngân hàng gen thân nhân với dữ liệu hài cốt liệt sĩ nhằm xác định danh tính các phần mộ còn thiếu thông tin. Chiến dịch được thực hiện theo lộ trình ba giai đoạn với mục tiêu hoàn thiện hệ thống dữ liệu, đẩy mạnh công tác truyền thông, huy động sự tham gia của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội.

Theo thống kê, trong giai đoạn 2021-2025, cả nước đã tìm kiếm, quy tập được gần 7.000 hài cốt liệt sĩ; tiếp nhận gần 13.500 mẫu hài cốt và mẫu thân nhân; xác định được danh tính cho hơn 100 liệt sĩ bằng phương pháp giám định ADN và hơn 2.500 liệt sĩ bằng phương pháp thực chứng; đồng thời thu nhận gần 60.000 mẫu sinh phẩm thân nhân để xây dựng ngân hàng gen. Đây là những kết quả rất đáng ghi nhận, tạo nền tảng quan trọng cho việc triển khai Chiến dịch 500 ngày đêm trên phạm vi cả nước.Tuy nhiên, hiện nay vẫn còn khoảng 175 nghìn hài cốt liệt sĩ chưa được tìm thấy và hơn 300 nghìn mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính.

Trong khi đó, thời gian càng trôi qua, nhân chứng lịch sử ngày càng ít, thông tin ngày càng hạn chế, địa hình thay đổi khiến công tác tìm kiếm gặp nhiều khó khăn. Điều đó đòi hỏi sự chung tay của các cấp, các ngành, các địa phương và toàn thể Nhân dân trong việc cung cấp thông tin, phối hợp xác minh, tham gia lấy mẫu sinh phẩm thân nhân để phục vụ công tác giám định ADN. Mỗi thông tin được cung cấp, mỗi mẫu ADN được thu thập, mỗi phần mộ được xác minh đều góp phần mang lại hy vọng cho hàng nghìn gia đình đang mong mỏi tìm được người thân đã hy sinh. Đó không chỉ là nhiệm vụ chính trị mà còn là trách nhiệm, tình cảm và lương tri của mỗi người Việt Nam đối với những người đã cống hiến trọn đời mình cho độc lập, tự do của Tổ quốc.