Núi Thành – khẳng định vị thế đô thị động lực phía nam thành phố Đà Nẵng
Thực hiện Nghị quyết số 1659/NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của thành phố Đà Nẵng, theo đó xã Núi Thành được thành lập trên cơ sở sáp nhập 5 xã, thị trấn gồm thị trấn Núi Thành và các xã Tam Quang, Tam Nghĩa, Tam Hiệp, Tam Giang, với diện tích 124,76 km2, quy mô dân số 69.673 người.
Nằm ở vị trí cửa ngõ phía Nam thành phố Đà Nẵng, giáp tỉnh Quảng Ngãi, xã Núi Thành có vị trí quan trọng với hệ thống hạ tầng kết nối như cảng biển Kỳ Hà, sân bay Chu Lai, đường sắt quốc gia, quốc lộ 1A, cao tốc Bắc – Nam, đường ven biển Võ Chí Công. Cùng với thế mạnh về phát triển công nghiệp, hiện có 07 khu công nghiệp (05 khu đang vận hành), 02 cụm công nghiệp; là trung tâm công nghiệp ô tô và công nghiệp phụ trợ ngành ô tô, hàng không; trung tâm khí điện và sản phẩm hóa dầu; là trung tâm dịch vụ logistic, vận chuyển gắn với việc khai thác sân bay Chu Lai và hệ thống cảng Chu Lai - Kỳ Hà. Xã Núi Thành còn có tiềm năng để phát triển nông – lâm – ngư nghiệp và dịch vụ du lịch biển.
Xã Núi Thành là địa bàn trọng yếu về quốc phòng - an ninh với nhiều đơn vị quân đội của quân khu, quân binh chủng đóng chân góp phần lớn trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc như: Sư đoàn 315, Trung đoàn 733, Trung đoàn 929, Bộ Tư lệnh vùng Cảnh sát biển 2, Đoàn Kinh tế quốc phòng 516, Đồn biên phòng Cửa khẩu Cảng Kỳ Hà, Chi đội Kiểm ngư 3; Tiểu đoàn vận tải thủy/Cục hậu cần kỹ thuật Quân khu 5…; nơi đây tập trung các hạ tầng kinh tế - quốc phòng lưỡng dụng, đóng vai trò then chốt trong việc bảo vệ chủ quyền biên giới, biển đảo và xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân.
Xã Núi Thành đang chuyển mình mạnh mẽ, định hình như một trung tâm công nghiệp, hội tụ đầy đủ các điều kiện để xây dựng phát triển thành đô thị công nghiệp, đô thị cảng biển, đô thị sân bay, logistics liên vùng, kết nối trực tiếp với các khu công nghiệp trọng điểm trong chiến lược phát triển thành phố Đà Nẵng. Trong định hướng phát triển thành phố Đà Nẵng, xã Núi Thành được xác định là cực động lực tăng trưởng phía Nam với các mục tiêu trọng tâm của thành phố về phát triển trung tâm logistics, hậu cần cảng và khu phi thuế quan sân bay; cùng quy hoạch mạng lưới giao thông hiện đại (đường sắt tốc độ cao Bắc Nam, đường sắt đô thị kết nối sân bay Đà Nẵng và sân bay Chu Lai được quy hoạch 4F); nằm trong chuỗi dự án khí Cá Voi Xanh, định hướng hình thành trung tâm dự trữ năng lượng quốc gia và phát triển công nghiệp đa dụng; chủ trương xây dựng cơ chế đột phá để phát triển Khu kinh tế mở Chu Lai theo mô hình kinh tế thế hệ mới, liên kết chặt chẽ với Khu kinh tế Dung Quất và Hành lang kinh tế Đông - Tây 2 (kết nối Lào, Campuchia, Thái Lan, Myanmar), trở thành vùng động lực, cực tăng trưởng quan trọng của cả nước và mang tầm thế giới.
Xã Núi Thành thừa hưởng và sở hữu mạng lưới giao thông hiện đại với các tuyến đường chính như đường ven biển Võ Chí Công, quốc lộ 1A, đường cao tốc cùng với các tuyến đường liên xã được nâng cấp; hệ thống cảng Kỳ Hà, cảng Tam Hiệp, hỗ trợ vận chuyển hàng hóa và khai thác thủy sản, góp phần thúc đẩy kinh tế biển; sân bay Chu Lai, đường sắt quốc gia.
Các tiện ích công cộng như trường học, trạm y tế và chợ truyền thống như chợ Chu Lai, chợ Núi Thành, chợ Trạm, chợ Chùa tại các khu vực cũ như Tam Nghĩa, thị trấn, Tam Hiệp và Tam Quang được cải tạo, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt và giáo dục của cộng đồng.
Xã Núi Thành thừa kế các khu công nghiệp lớn như Khu công nghiệp Bắc Chu Lai. Tính đến thời điểm hiện tại, Khu công nghiệp Bắc Chu Lai đã thu hút được khoảng 34 dự án đầu tư, bao gồm 11 dự án FDI (vốn nước ngoài) và 23 dự án trong nước, với tổng vốn đăng ký đầu tư khoảng 77,19 triệu USD 4.351 tỷ đồng VNĐ, có 19 dự án đang hoạt động. Nhiều sản phẩm có thương hiệu mang tên Chu Lai như: Nhà máy sản xuất lắp ráp ô tô Thaco Chu Lai – Trường Hải, kính xây dựng của Công ty CP Kính Nổi Chu Lai- Indevco, linh kiện điện tử của Công ty TNHH CCI Việt Nam, gỗ xuất khẩu của Công ty CP gỗ Minh Dương Chu Lai, thủ công mỹ nghệ xuất khẩu của Công ty TNHH Vinh Gia, hoá chất xây dựng của Công ty TNHH Mapei,... Các lĩnh vực chính: Cơ khí, điện tử, vật liệu xây dựng (kính), thủ công mỹ nghệ, hóa chất, phụ tùng ô tô, xe máy, và công nghiệp sạch. Khu công nghiệp hậu cần cảng Tam Hiệp, xã Núi Thành, là trung tâm kinh tế trọng điểm thuộc Khu kinh tế mở Chu Lai. Với quy mô hơn 400-600 ha, Khu công nghiệp này tích hợp cảng biển, kho bãi và hạ tầng công nghiệp, tập trung vào dịch vụ logistic, kho ngoại quan, bãi container và các ngành sản xuất, tạo động lực phát triển công nghiệp.
Ngoài ra, các dự án du lịch biển tại Bãi Rạng, bãi Bà Tình đang được đầu tư để trở thành điểm đến hấp dẫn, cùng với các khu nghỉ dưỡng và du lịch hiện đại. Khu rừng dừa nước sinh thái Tịch Tây gần quốc lộ 1A và sông Trường Giang - đây là hệ sinh thái rừng dừa nước tự nhiên, còn hoang sơ, có diện tích rộng lớn (khoảng 25 ha), đa dạng sinh học và có tiềm năng lớn về du lịch sinh thái, đồng thời đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ môi trường, lá phổi xanh giữa trung tâm đô thị.
Xã Núi Thành hiện có 22 di tích (02 di tích, di sản cấp quốc gia: di sản văn hóa phi vật thể Hát Bả trạo và di tích lịch sử Chiến thắng Núi Thành và 20 di tích cấp tỉnh), có lễ hội truyền thống Lễ hội Cầu ngư; các hoạt động văn hóa như hát bả trạo, hát bài chòi, lô tô được duy trì phụ vụ nhân dân, góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa truyền thống.
Người dân xã Núi Thành với tinh thần đoàn kết, nghĩa tình, vươn lên thể hiện qua các phong trào xây dựng nông thôn mới và bảo vệ môi trường. Các chương trình như “Chung tay xây dựng làng biển xanh” đã nhận được sự hưởng ứng mạnh mẽ, giúp cải thiện cảnh quang và nâng cao ý thức cộng đồng về bảo vệ môi trường biển.
Nhờ các chính sách hỗ trợ, đời sống người dân tại xã Núi Thành đã có nhiều khởi sắc. Các chương trình đào tạo nghề, hỗ trợ vốn vay và phát triển kinh tế biển đã giúp người dân nâng cao thu nhập. Thu nhập bình quân đầu người tăng đáng kể, tỉ lệ hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều giảm xuống còn 0,64% trong năm 2025.
Cùng với chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và yêu cầu phát triển thực tiễn của địa phương; nhằm cụ thể hóa chủ trương sắp xếp, kiện toàn đơn vị hành chính, xây dựng mô hình chính quyền phù hợp với quá trình đô thị hóa; đồng thời phù hợp với định hướng phát triển không gian đô thị, mở rộng phạm vi quản lý đô thị và nâng cao chất lượng quản trị địa phương theo hướng văn minh, hiện đại.
Núi Thành hôm nay đang hiện hữu rõ nét dáng vóc của một đô thị động lực phía Nam thành phố Đà Nẵng. Từ một vùng đất giàu truyền thống cách mạng và tiềm năng phát triển, Núi Thành đang từng bước chuyển mình mạnh mẽ với hệ thống hạ tầng giao thông đồng bộ, hiện đại; các khu công nghiệp, cảng biển, sân bay, trung tâm logistics ngày càng phát triển. Sự hiện diện của Cảng Kỳ Hà, Sân bay Chu Lai, Quốc lộ 1A, đường cao tốc Bắc – Nam cùng các khu công nghiệp trọng điểm đã và đang tạo nên diện mạo của một đô thị công nghiệp – cảng biển – dịch vụ năng động, hiện đại và hội nhập. Đây không chỉ là hình ảnh của một đô thị đang phát triển, mà còn là một cực tăng trưởng mới, một trung tâm kinh tế quan trọng trong chiến lược phát triển của thành phố Đà Nẵng và khu vực miền Trung trong tương lai.
Phát huy truyền thống đoàn kết, năng động và sáng tạo, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân Núi Thành quyết tâm xây dựng địa phương trở thành đô thị công nghiệp – cảng biển – logistics hiện đại, là cực tăng trưởng quan trọng phía Nam thành phố Đà Nẵng; góp phần cùng thành phố xây dựng Đà Nẵng trở thành trung tâm kinh tế - xã hội lớn của cả nước và khu vực Đông Nam Á./.